Przeciętny Wzrost Polaka: Jak Zmienia się na Przestrzeni Lat?
Czy Polska rośnie w siłę? A przynajmniej – czy Polacy rosną? Nie mówimy tu o gospodarce ani o liczbie ludności, tylko o czymś znacznie bardziej przyziemnym – dosłownie. Przeciętny wzrost Polaka to temat, który może wydawać się błahy, ale kryje w sobie zaskakująco dużo ciekawostek i faktów z pogranicza biologii, historii i… nowych par butów. Bo przecież każdy chce wiedzieć, czy przy swoich 175 cm zalicza się do „średniaków”, czy raczej do ligi mini lub maxi. Zajrzyjmy więc wspólnie pod miarkę wzrostu i przekonajmy się, jak przez dekady ewoluował statystyczny obywatel naszej szerokości geograficznej.
Wzrostowy przekrój przez wieki – skąd przyszliśmy?
Choć dziś przeciętny wzrost Polaka to około 180 cm w przypadku mężczyzn i ok. 166 cm u kobiet, kilka wieków temu sprawy miały się zupełnie inaczej. W czasach średniowiecza mężczyzna mierzący 170 cm był nieomal gigantem, a kobieta o wzroście 160 cm mogła z powodzeniem występować w cyrku… jako akrobatka, oczywiście. Wpływ na ten stan rzeczy miały przede wszystkim niedobory żywności, choroby i ogólny brak dostępu do witamin, które dla dzisiejszego społeczeństwa stanowią obowiązkowy punkt porannej rutyny – zaraz po kawie i scrollowaniu social mediów.
XX wiek – czas wzrostu i aspiracji
Prawdziwy „skok” w centymetrach rozpoczął się w XX wieku. To właśnie wtedy, w parze z poprawą warunków życia, przyszedł wysyp centymetrów. Po wojnie, mimo trudnych czasów PRL-u, dzieci rosły jak na drożdżach (dosłownie, bo drożdżówki były wtedy hitem!). Z danych historycznych wynika, że od lat 60. przeciętny wzrost Polaka zwiększył się nawet o 6–8 centymetrów. To prawdziwe osiągnięcie narodu bazującego na ziemniakach, kaszance i kapuście kiszonej.
Dieta, geny i… styl życia – czyli co wpływa na to, jak rośniemy?
Choć mogłoby się wydawać, że wzrost to temat, który kończy się na genetyce, rzeczywistość jest o wiele bardziej złożona. Faktycznie – jeśli twoi rodzice nie przekraczali 165 cm, marzenie o byciu koszykarzem NBA może zostać w strefie niespełnionych snów. Ale! Styl życia: dieta, sen, aktywność fizyczna – wszystko to ma niebagatelne znaczenie. Współczesna młodzież, karmiona od małego glutaminianem sodu i serwowana na pizzy cztery sery, mierzy centymetry zupełnie inaczej niż ich dziadkowie, którzy jedli ziemniaki z mlekiem. Efekt? Dzieciaki przeganiają wzrostem swoich nauczycieli już w gimnazjum.
Miasto a wieś – gdzie rośnie się szybciej?
Nie da się ukryć, że środowisko życia też nie pozostaje bez wpływu. Dzieci z większych miast częściej mają dostęp do zróżnicowanej diety, lepszej opieki zdrowotnej i – nie oszukujmy się – większej liczby suplementów, niż ich rówieśnicy ze wsi. Statystyki pokazują, że młodzi dorośli z aglomeracji takich jak Warszawa czy Wrocław potrafią być wyżsi od swoich rówieśników z mniejszych miejscowości nawet o kilka centymetrów. Czy to znaczy, że miasto naprawdę „ciągnie w górę”? Na to wygląda!
Europa kontra Polska – gdzie znajdujemy się na międzynarodowej drabinie?
Na tle Europy wypadamy całkiem nieźle. Mimo że do holenderskich gigantów (średnio 183 cm u mężczyzn!) jeszcze nam trochę brakuje, to jednak przeciętny wzrost Polaka nie przynosi nam wstydu. Przeciętny Polak spokojnie przegląda ubrania w dziale „regular”, nie musząc sięgać po „petite” ani też wpychać nóg do spodni typu „long tall Sally”.
Jak pokazują badania, przeciętny wzrost Polaka w ostatnich dekadach rośnie stabilnie, choć eksperci twierdzą, że jesteśmy blisko osiągnięcia „biologicznego sufitu”. Oznacza to, że nasze ciała już niewiele więcej wycisną z obecnych warunków – nawet jeśli zwiększymy ilość witaminy D i białka w diecie.
A więc, czy wzrost rośnie razem z ambicjami? Najwyraźniej tak! Nasz narodowy przypływ centymetrów udowadnia, że kolejne pokolenia Polaków mierzą coraz wyżej – dosłownie i w przenośni. Jednak, jak to bywa z rozmiarem, nie chodzi tylko o długość. Ważniejsze jest, żeby dobrze się z tym czuć – niezależnie, czy ma się 160 czy 190 cm. A jeśli ktoś ma kompleksy – zawsze zostają koturny lub żart o „niskich cenach w Biedronce”.
